Centros de acción dinámicos

Boas!!. Toca achegarnos ás borrascas e aos anticiclóns dinámicos, para coñecer como se distribúen pola atmosfera. As seguintes imaxes resultaranche  moi aclaratorias:

       

Como ves as masas de aire forman  "cinturóns" de altas e baixas presións, que sempre están presentes, é dicir, non se forman e desaparecen ocasionalmente  senón que son permanentes. Agora ben, isto non significa que se manteñan no mesmo lugar durante todo o ano senón que a súa latitude varía: hacia o verán os anticiclóns subtropicais desprázanse cara ao Norte, desprazando á súa vez ás masas de aire que habitan  en latitudes superiores; por exemplo, o Anticiclón das Azores no verán achégase ata a Península Ibérica desde a súa latitude subtropical e obriga á Borrasca de Islandia a repregarse (por isto ás masas destes cintos denomínaselles centros de acción dinámicos)

Nas imaxes superior dereita e inferior observas tamén que dos centros de presión saen unhas frechas: son os ventos. No Hemisferio Norte, os anticiclóns moven o seu aire no sentido das agullas do reloxo, e as borrascas pola contra en sentido antihorario. 

Así, tendo en conta o xiro dun anticiclón ou dunha borrasca e as súas isobaras debuxadas  no mapa de superficie, podemos establecer aproximadamente cal é a dirección do vento: por exemplo, no mapa  que tes a continuación en Ferrol o vento ten dirección Norte-Sur, dado que o Anticiclón das Azores xira en sentido das agullas do reloxo e as isobaras que cruzan Galicia proceden del. A dirección do vento será a mesma se as isobaras que nos afectan son as da borrasca situada no Mediterráneo, que xira no sentido antihorario. 

                      

As precipitacións frontais

Opa adolescentes en formación!! O caso é que para saber algo máis do tempo e deixar abraiados aos parentes na casa cando vos poñades a comentar en voz alta a información do telexornal... teño que achegarvos ao que son as frontes.

O termo fronte é aproveitado do significado que ten nas batallas, cando dous exércitos se atopan: o lugar de contacto é a fronte de batalla entre soldados de bandos enfrontados, é dicir, con natureza diferente, oposta. Pois ben, do mesmo xeito en Meteoroloxía a línea de fronte é o lugar de encontro entre dúas masas de aire de características distintas (repasade a entrada do blog sobre presión). O resultado nunha batalla sería o lume, a destrución, o desastre...; na atmosfera o resultado é a inestabilidade (frío, chuvia, neve, vento...).

Dependendo do tamaño e dominio das masas de aire enfrontadas distinguiremos:

Fronte fría: Unha potente masa de aire frío empuxa e despraza cara arriba a unha masa cálida. No seu ascenso, ésta enfría e da orixe á formación da nubosidade. As súas precipitacións son intensas e as gotas máis grandes porque o tipo de nube ten moito desenvolvemento vertical (cumulonimbos ou altocúmulos). No mapa meteorolóxico de superficie represéntase cunha liña azul con dentes de serra.

Fronte cálida: Unha masa de aire cálida deslízase sobre outra máis fría. As precipitacións son menos intensas que na fronte fría, tipo orballo,  sendo as nubes máis estratificadas (niboestratos, estratos, estratocúmulos). No mapa meteorolóxico de superficie represéntase cunha liña vermella con semicírculos.

                                  

Fronte ocluída: As frontes frías móvense máis rápido que as frontes quentes. Se unha fronte fría alcanza a unha fronte quente, fórmase unha fronte  ocluído. Represéntase por este símbolo : 

Cando a fronte fría alcanza ao quente métese por baixo, como unha cuña, obrigándoo a elevarse por encima del e separando do chan a masa de aire cálido.

Por diante da fronte  ocluído prodúcense as precipitacións correspondentes a unha fronte cálida e por detrás as que orixina unha fronte fría.

Por detrás da fronte fría van quedando nubes en forma de  estratocúmulos.

Por diante as mesmas que acompañan á fronte cálido que son os  nimboestratos, estratos e  cirros, na parte máis alta da atmosfera.

Pois agora a fardar de sabedoría!

A Estación meteorolóxica: Medida da humidade relativa

Ola meteorólogos e meteorólogas en formación!: imos comprender qué é a humidade relativa e como funciona o aparello para medila, o psicrómetro. Cos dous videos desta entrada poderedes reforzar o meu discurso (espero ser clariño e breve!) 

Humidade relativa: Exprésase en tanto por cen (%) e calcúlase mediante a seguinte expresión:

 h = (e / E) x 100. 

e representa o contido de vapor da masa de aire e E a súa máxima capacidade de almacenamento, é dicir, a cantidade máxima de vapor que pode conter a masa de aire antes de transformarse en auga líquida (isto coñécese como saturación). Unha humidade relativa do 100% é indicativo de que esa masa de aire xa non pode almacenar máis vapor de auga, e a partir dese momento calquera aportación extra de vapor converterase en auga líquida o xeo.

Canto máis quente está unha masa de aire maior cantidade de vapor de auga será necesaria para chegar á saturación e empezar a condensar o vapor sobrante. Exemplos:

1.-

2.-Exhalamos aire ao respirar cunha temperatura e humidade determinadas.Pero ao sair da nosa boca e poñerse en contacto co aire frío do exterior, redúcese bruscamente a temperatura. Debido ao enfriamento a masa de aire perde capacidade para conter vapor e chega de inmediato á saturación, entón o vapor de auga condensa e forma bafo "vaho en castelán". Neste caso reducimos a temperatura sen modificar o contido de vapor, chegando ao 100% de humidade relativa. O rocío das mañás sobre as follas das prantas fórmase así.

3.-Imos cinco persoas nun coche en inverno sen calefacción.Ao respirar o contido de vapor de auga no aire do interior comeza a crecer rapidamente ata saturarse (100%). A partir dese momento todo o vapor excedente empeza a condensar sobre os cristais e as embaza "empaña en castelán". Neste caso mantivemos case constante a temperatura do aire pero engadimos vapor ata acadar a saturación. 

Psicrómetro:É o instrumento de medición da humidade relativa, consistente en dous termómetros iguais, un deles denominado "seco", que mide sinxelamente a temperatura do aire; o outro, "húmido", ten o depósito envolto por unha tea empapada grazas á súa conexión cunha mecha sumerxida nun recipiente de auga. A auga que empapa a tea do depósito evapórase debido á calor do aire que a rodea, e neste proceso a temperatura do termómetro baixa (a maior evaporación maior descenso de temperatura no termómetro).

A medición faise ao comprobar cal é a diferencia de temperatura que marcan ambos termómetros (seco e húmido) e aplicando esta diferencia nunha táboa cos cálculos matemáticos xa elaborados, a cal  nos revelará a humidade relativa. 

A Estación meteorolóxica: Medida das precipitacións

Moi boas!

Nunha primeira ollada parecen uns botes máis ben palleiros, sen trebellos nin agullas; vamos, sen importancia. Pero igual e que lles gusta pasar desapercibidos a pesar da súa importante tarefa aos pluviómetros!. Trátase dun vaso en forma de funil profundo que envía a agua caída desde as nubes (precipitación) a un recipiente donde se vai acumulando; os bordes están biselados para evitar salpicaduras e a cor branca é a mellor para evitar a evaporación. Está graduado para medir o volume de agua recollida en centímetros cúbicos e en litros por metro cadrado (ou o que é o mesmo, en milímetros: esta medida representa a altura, en milímetros, que acadaría unha capa de auga que cubrise unha superficie horizontal dun metro cadrado).

Pero...por qué se produce a precipitación?

Bueno, o primeiro é que unha masa de aire cargada de vapor de auga ascenda pola atmosfera, elevación que provoca o seu enfriamento ata chegar á saturación (a masa de aire non pode conter máis vapor de auga a unha determinada temperatura; o aire cálido tiña maior capacidade de conter vapor pero se a temperatura vai descendendo o vapor de auga condénsase en pequenas gotiñas). E o segundo é precisamente que a auga forme gotiñas, o que sucederá  sempre que haxa núcleos de condensación, ou para entendernos, partículas sólidas microscópicas ás que se "pega" esa auga; o tamaño das gotas dependerá do tipo de núcleo de condensación (area, pó, sales, fitoplacton, cinzas...) 

Xa temos a nube. Agora é cuestión do peso da gotiña e da gravidade para que molles a cabeza!.

A Estación meteorolóxica: Medida da temperatura

Ola de novo! 

Temos claro cal é o aparello instalado na garita máis  cool  coas súas cifras dixitais e exactitude decimal. Vexamos que información nos aporta...:

A temperatura do aire no momento actual; a temperatura máxima diaria (a maior temperatura do aire alcanzada no día), alcánzase nas primeiras horas da tarde; e a temperatura mínima diaria (a menor temperatura alcanzada no día), rexístrase en horas do amencer. 

Vale. Pero... como se produce esa calor?:

Pola  radiación solar, que  é a fonte de enerxía principal e practicamente a única para a atmosfera do noso planeta. Esta radiación solar atravesa a atmosfera sen quentala, porque o aire  déixase atravesar polos raios solares sen quentarse. Pero ao chegar á superficie terrestre ou marítima transfórmase  e pode quentar tanto as augas como o chan e as capas inferiores do aire. Así, este quecemento da atmosfera terrestre non é directo senón indirecto a partir dos raios  que son reemitidos pola superficie terrestre quente: polo día o aire quéntase  e pola noite arrefría; nun día despexado o solo está moi quente e eleva a temperatura do aire, non así nun día nubrado en que o solo no recibe moita radiación solar.
Ah!, esquecíame dicirche que imos empregar o termómetro dixital en graos Celsius (centígrados), sendo 0 o punto de conxelación da auga e  100 o punto de ebulición.

E como na entrada anterior falamos da presión, antóllaseme que podemos  relacionar temperatura e presión do aire... 

A maior  temperatura do aire, menor será a súa presión e o aire ascende; á inversa, cando o aire é máis frío ten unha tendencia para descender, co que a presión atmosférica aumenta por compresión nos lugares onde descende. 

Esta relación inversa  afecta ao tempo meteolóxico porque...

Onde a temperatura do aire aumenta, o tempo atmosférico tenderá a ser inestable e pódense producir choivas e mesmo tormentas (B, borrasca); e onde a temperatura do aire descende, o tempo será máis estable e presentaranse días asollados sen nubes e co ambiente seco (A, anticiclón).

Apertas e ata outra!

AS GRÁFICAS DA SEMANA

BANDA DESEÑADA